Kiedy słyszymy "hybryda wilka" u wielu z nas automatycznie zapala się czerwona lampka. Krzyżówka wilka z psem domowym jest bardzo rzadkim zjawiskiem w środowisku naturalnym. Rodzi wiele obaw. Czy tak powstałe osobniki są groźniejsze dla człowieka? Posiadają przecież w połowie materiał genetyczny psa, a więc czy są bardziej śmiałe w stosunku do ludzi? Powstały już nawet miejscowe legendy o ataku takowej hybrydy na człowieka. Ile w tym prawdy? Dlaczego mieszańce muszą być jak najszybciej usunięte ze środowiska?

W celu ustalenia faktów skontaktowaliśmy się z Łukaszem Lisem – Rzecznikiem Prasowym Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz z dr. inż. Robertem Mysłajkiem z wydziału Biologii Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego, który prowadzi badania genetyczne nad hybrydyzacją. Jest również wiceprezesem Stowarzyszenia dla Natury "Wilk" - a więc trafiają do niego wszystkie przypadki pojawienia się hybryd na terenie Polski.

Hybrydy na terenie Sanoka i okolic

Hybrydy to nie miejski mit. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie oficjalnie potwierdziła istnienie czterech osobników będących hybrydami wilka z psem domowym.

Ich obecność odnotowano w wielu miejscach m.in: Zagórzu, Załużu, Zahutyńiu, Sanoku, Bykowcach, Lisznej, Tyrawie Solnej, Wujskim, Tyrawie Wołoskiej, Siemuszowej, Hołuczkowie, Postołowie oraz Manstercu.

Stanowią bezpośrednie zagrożenie dla populacji wilka, wobec czego RDOŚ wydało pozwolenie na zabicie czterech osobników. Nastąpi to na drodze eutanazji. Jeśli nie uda się odłowić osobników - przez odstrzał. Dokonają tego specjalnie wyznaczeni myśliwi do końca roku 2019.

Skąd wzięły się hybrydy?

W Polsce wilki zostały objęte ścisłą ochroną gatunkową, co spowodowało wzrost liczebności i zasięgu populacji wilka. Zwierzęta są zmuszone kolonizować nowe tereny i coraz częściej wykorzystują obszary zdominowane przez człowieka.

Wilki i psy są blisko spokrewnione – mają dużo wspólnego materiału genetycznego, dlatego mogą się bez problemu rozmnażać, dając płodne potomstwo.

Wilki niechętnie krzyżują się z psami, ponieważ zazwyczaj traktują je jako konkurencję...lub pokarm. Zdarza się to więc bardzo rzadko - w Polsce jest znanych tylko kilka takich przypadków.

Takie przypadki zdarzają się głównie w okresie rui, jeżeli samica jest pozbawiona wilczego partnera do rozrodu (np. został skłusowany, lub potrącony przez samochód). Prawdopodobieństwo skrzyżowania rośnie, jeśli wilki żyją blisko ludzkich osiedli, gdzie często licznie występują wolno wychodzące, zdziczałe psy.

Czarne wilki

Często najbardziej zauważalną cechą morfologiczną, odróżniającą hybrydy od wilków jest czarny kolor umaszczenia. Taka różnica pojawiła się wśród trzech osobników z czterech, które rozpoznano na naszych terenach. Natomiast czwarta hybryda różni się tym, że ma oklapnięte uszy.

Czym się jeszcze różnią? "To, co je odróżnia od wilków, jest oczywiście kształt ciała"- informuje dr Robert Mysłajek - "Mogą być mniejsze – mieć mniejsze uzębienie, mniejsze nogi"

Dzięki różnicom w wyglądzie hybryd, wstępna identyfikacja jest możliwa dzięki uchwyceniu osobnika przez fotopułapkę.

Groźne hybrydy i ataki na ludzi?

Nie ma żadnych przesłanek, aby twierdzić, że hybrydy stanowią większe zagrożenie dla człowieka niż wilki. Wręcz przeciwnie - dr Robert Mysłajek uważa, że takie osobniki mogą być nawet mniej groźne.

"Nie odnotowano takiego przypadku w Polsce, aby hybryda wilka zaatakowała człowieka" – uspokaja dr Robert Mysłajek – "Hybrydy są wychowywane przez wilczyce w lesie, tak jak normalne wilcze szczenięta, więc pod względem behawioru nie różnią się od wilka. Zresztą z definicji są znacznie słabsze od wilka." - dodaje.

"Ogólnie przypadki ataku wilka na człowieka są na marginalnej skali i dotyczą zazwyczaj osobników chorych lub mających kontakt z człowiekiem (np. nielegalne hodowle)" – podkreśla Łukasz Lis.

Ten problem jest problemem wilków, nie ludzi

Skoro takie osobniki nie stanowią większego zagrożenia, dlaczego należy je bezwzględnie wyeliminować?

"Hybrydy stanowią zagrożenie dla czystości populacji wilka w Polsce. Dlatego niezwykle ważnym jest usuwanie takich osobników na jak najwcześniejszym etapie. Działanie to jest zgodne z zaleceniem rekomendacji nr 173 (2014) Stałego Komitetu w ramach Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk w sprawie „hybrydyzacji między wilkami (Canis lupus) a psami domowymi (Canis lupus familaris)” - informuje Łukasz Lis

Zapobiega to przekazaniu materiału genetycznego potomstwu i wytworzeniu się watah mieszańców. Jest to niedopuszczalne, ponieważ genotyp dzikich populacji jest unikalny i przenikanie genów zwierząt domowych (ukształtowanych przez sztuczną selekcję) może skutkować zmianami w genotypie wilków. Przedostają się wówczas geny, które utrudniają im potem życie oraz zdobywanie pokarmu.

"Są one nieporównywalnie słabsze od swoich wilczych przodków. Zwiększa się również ich podatność na różne choroby. Nie będą sobie radziły tak dobrze w środowisku naturalnym." - mówi dr. Robert Mysłajek - "Także ten problem, jest problemem wilków, nie ludzi."

Warto zaznaczyć, że przed wydaniem pozwolenia na odstrzał przeprowadza się badania genetyczne, które potwierdziłyby przypuszczenie o zaistniałej hybrydyzacji. Dopiero kiedy wyniki potwierdzą założenie, wydawane jest pozwolenie na odstrzał bądź eutanazję takich osobników.

Zapobiegajmy, nie zabijajmy

Czy istnieje jakiś sposób, aby zapobiec powstawaniu kolejnych hybryd? "Niestety nie jest to łatwe. Konieczna jest podniesienie świadomości właścicieli psów, aby je pilnowali, szczególnie w okresie rozrodczym dla wilków" - odpowiada Łukasz Lis.

Podkarpacie (802)

Podkarpacie. 30-latek uderzył w betonowy słupek.

SANOK I OKOLICE: Wydano oficjalne pozwolenie na odstrzał hybryd wilka!