Czytelnik napisał w mailu do nas:

14 lipca w czwartek na działce przy UL. Jasnej blisko torów kolejowych i skrzyżowania z UL. Śniegowa doszło do wycięcia około 50-letniego świerku, jednego z trzech rosnących. Na terenie działki jest prowadzona inwestycja budowy domów bliźniaków. O godzinie około 18 na prośbę sąsiadów interweniowała policja, która stwierdziła, iż inwestor ma pozwolenie na wycinkę drzew. Drzewa są zdrowe, proste i w dużej odległości od fundamentów nowo powstałego domu. W drzewach tych gnieździły się sroki i stanowiły punkt wypadowy nietoperzy trudno ustalić czy jest na nich jeszcze gniazdo, bo zdarto bluszcz oplatający drzewa. Drzewa były zasiedlone. Zaznaczam ze okres lęgowy i ochrony ptaków oficjalnie liczy się od 1 marca do 15 października. Kto wydal pozwolenie na wycinkę trzech zdrowych około 50-letnich drzew? Jaka ochronę środowiska mamy w mieście skoro zgarnięty mix śmieci z rozbiórki poprzedniego domu na wyżej wymienionej posesji jest zepchnięty w stronę torów kolejowych a żyjące drzewa są traktowane jak CHWASTY. Jesteśmy głęboko zbulwersowani takimi rządami miasta, które lansuje się lipami przycinanymi w kształcie kwadratów i mini klonami a stare zdrowe drzewa, które stanowiły autentyczny krajobraz Sanoka są traktowane jak niepotrzebne śmieci. Sanoczanie chcą mieć zielone miasto! Wystarczy spojrzeć na Facebook co chwile ktoś wysyła zdjęcia o wycince zdrowych drzew.

Faktem jest, że w Sanoku ludzie postulują o więcej zieleni. Najczęściej docierają do nas sygnały o "zazielenieniu" Rynku.

Przecież można tą betonozę zmienić. Wyjąć parę kostek i posadzić drzewa i krzewy. Przecież teraz jest tam dosłowna patelnia. Nikt tam w lecie nie chce siedzieć bo jest zwyczajnie nieprzyjemnie gorąco i nie ma się gdzie schronić. Fontanna tez jest niewydarzona... taka nijaka. Taką piękną postawiono przy Placu Miast Partnerskich, nie można by było na rynku czegoś ładniejszego zrobić zamiast tego poidła dla gołębi?

- napisał w jednym z komentarzy, nasz czytelnik.

W tym przypadku wszystko jak się okazuje, odbyło się legalnie, bo było stosowne pozwolenie na wycinkę. Zgłębiliśmy temat, aby wiedzieć na przyszłość. Czy można usuwać drzewa i krzewy w okresie lęgowym ptaków? Jakie przepisy chronią ptaki i nietoperze przebywające na drzewach i w krzewach?

Lista gatunków chronionych i obowiązujące zakazy

Właściciel terenu przed przystąpieniem do prac związanych z usuwaniem drzew i krzewów powinien ustalić, czy znajdują się tam gatunki objęte ochroną.

Wykaz gatunków chronionych jak również zakazy z zakresu ochrony gatunkowej, określają rozporządzenia Ministra Środowiska z:

9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin,
9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów,
16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt.

Rzetelna ocena obecności gatunków objętych ochroną jest szczególnie istotna pod kątem gatunków związanych z zadrzewieniami, m.in. ptaków, nietoperzy, owadów, porostów. W stosunku do zwierząt chronionych obowiązują zakazy m.in.:

niszczenia siedlisk i ostoi, które są ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania,
niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd oraz innych schronień,
umyślnego płoszenia lub niepokojenia (w przypadku większości ssaków, rzadkich gatunków ptaków i innych wybranych gatunków),
umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych, lub w miejscach żerowania zgrupowań ptaków migrujących lub zimujących (w przypadku większości ptaków).

Zakazy wobec chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów obowiązują przez cały rok, dlatego też właściciel terenu przed przystąpieniem do prac związanych z usuwaniem drzew i krzewów – niezależnie od terminu ich wykonywania - powinien ustalić, czy znajdują się tam gatunki objęte ochroną. W przypadku wątpliwości można skorzystać z pomocy np. botanika czy zoologa lub innej osoby, która potrafi zweryfikować stan faktyczny.

Okres lęgowy ptaków

Termin między 1 marca a 15 października funkcjonuje w przestrzeni publicznej jako okres lęgowy ptaków i rzeczywiście dla większości gatunków okres lęgowy się w nim zawiera, jednak dla poszczególnych gatunków ptaków przypada on w różnych okresach, np.:

bielików trwa od stycznia do lipca,
wróbli – od lutego/marca do sierpnia,
jerzyków – od maja do sierpnia.

Ponadto w poszczególnych latach okresy lęgowe dla konkretnych gatunków ulegają nieznacznym przesunięciom, w zależności od panujących warunków pogodowych.

Ogólne odstępstwo od zakazu usuwania gniazd

Od zakazu usuwania gniazd ptasich rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt wprowadza od 16 października do końca lutego odstępstwo jedynie w przypadku usuwania gniazd z budynków lub terenów zieleni i tylko wtedy, gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne.

Tereny zieleni to obszary urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne. Są to w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym.

Sposób postępowania w przypadku stwierdzenia gatunków chronionych

Jeżeli usunięcie drzewa lub krzewu nie spowoduje naruszenia zakazów wobec gatunków chronionych, mogą one być usunięte także w okresie lęgowym większości gatunków ptaków, tj. od 1 marca do 15 października.

Natomiast jeżeli wykonanie prac związanych z wycinką drzew lub krzewów może naruszyć te zakazy, należy:

jeśli to możliwe odstąpić od tych prac i zachować poszczególne zadrzewienia będące siedliskiem gatunku, lub zrezygnować z wycinki w okresie, którego dotyczy zakaz (np. w przypadku zakazu płoszenia ptaków w miejscach rozrodu lub wychowu młodych - w ich okresie lęgowym, w przypadku usuwania gniazd z terenów zieleni gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne - w okresie od 16 października do końca lutego) – uwaga: zdecydowana większość zakazów, w tym zakaz niszczenia siedlisk i ostoi, które są obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania, a także niszczenia gniazd (o ile nie ma zastosowania ww. wyjątek)są ważne cały rok, lub uzyskać stosowne zezwolenie na odstępstwo od zakazów.

Jednocześnie należy pamiętać, że usuwanie znacznej ilości drzew i krzewów w okresie wiosenno-letnim najprawdopodobniej będzie się wiązać z naruszeniem zakazów w stosunku do gatunków ptaków: zakazu niszczenia schronień oraz zakazu umyślnego płoszenia lub niepokojenia w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych. Wynika to z powszechnej obecności ptaków w koronach drzew i w krzewach. Należy mieć także na uwadze, że w przypadku drzewa w pełnym ulistnieniu, stwierdzenie na nim gniazd ptasich może być utrudnione. Z powyższych względów zaleca się przeprowadzanie wycinki drzew i krzewów w okresie jesienno-zimowym.

W celu uzyskania zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w stosunku do danego gatunku, należy zwrócić się odpowiednio do regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w zależności od reżimu ochronnego gatunku i rodzaju planowanych czynności). Podział kompetencji pomiędzy tymi instytucjami określa art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody. Kompetencje w obszarach parków narodowych należą do Ministra Środowiska.

Konsekwencje karne

Naruszenie zakazów w stosunku do gatunków chronionych jest wykroczeniem (art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody) i podlega karze aresztu albo grzywny. Dodatkowo, jeśli zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym będzie znacznych rozmiarów lub też szkoda w gatunkach chronionych będzie istotna, zastosowanie mogą mieć przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (art. 181).

W przypadku podejrzenia naruszenia przepisów z zakresu ochrony gatunkowej incydent taki należy zgłosić do organów ścigania – na Policję, gdyż orzekanie w takich sprawach następuje z reguły na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, gdzie do prowadzenia czynności wyjaśniających uprawniona jest przede wszystkim Policja.

Ścinanie Drzew (1)

Sanok. Wycinają 50-letnie zdrowe świerki w chronionym okresie lęgowym ptaków!