W restauracji NoBo Cafe w Sanoku odbyła się ciekawa prelekcja połączona z degustacją produktów mlecznych. Każdy, kto chciał, mógł wejść i posłuchać o tym, jak ważne w diecie człowieka jest mleko i jego przetwory, oraz spróbować dań przyrządzonych na bazie mleka i jego przetworów. Była deska serów, przystawki serowe, zdrowe kanapki, zupa serowa, makaron z serem, pierogi, naleśniki wytrawne oraz na słodko i oczywiście najlepsze ciasto z sera - sernik.

ZOBACZ TAKŻE:

Wiemy gdzie jest najlepsza pizza w Sanoku! Czytelnicy wybrali 2 miejsca

Krzysztof Zieliński twórca i administrator Szlaku Kulinarnego „Podkarpackie Smaki" opowiadał o tym, jak ważną rolę pełni zdrowe, czyste mleko i jego wyroby z dobrego gospodarstwa, najlepiej w niedalekiej odległości od naszego miejsca zamieszkania, co daje dodatkową korzyść w postaci wspierania lokalnych wytwórców.

Bez mleka nie ma zdrowego człowieka

W diecie człowieka mleko jest niezastąpionym źródłem składników pokarmowych. Cenione są w nim przede wszystkim aminokwasy egzogenne, witaminy i składniki mineralne, głównie wapń, odgrywający ważną rolę w wielu procesach metabolicznych zachodzących w organizmie człowieka, a jednocześnie stanowiący wraz z fosforem podstawowy nieorganiczny materiał budulcowy tkanki kostnej i zębów. Z tego powodu spożycie mleka i produktów mlecznych zalecane jest przede wszystkim dzieciom i młodzieży.

Jakość produktów mlecznych zależy od wielu czynników: od rodzaju obróbki termicznej, warunków transportu, sposobu i warunków przechowywania w handlu, a przede wszystkim od jakości surowca. Dlatego istotna staje się konieczność kontrolowania i monitorowania jakości skupionego mleka surowego. Według polskiej normy mleko surowe jest produktem naturalnym, uzyskiwanym w procesie dojenia zdrowych krów, niczym nieuzupełnione i niczego niepozbawione.

Natomiast dyrektywa Unii Europejskiej definiuje mleko surowe jako produkt wytworzony w wyniku wydzielania gruczołów mlecznych krów, owiec kóz lub bawolic, które nie było podgrzewane do temperatury powyżej 40 stopni, ani nie zostało poddane żadnej obróbce, która dałaby podobny efekt. Wymagania szczegółowe odnoszące się do mleka surowego określają wymagania weterynaryjne dotyczące produkcji mleka, produktów mlecznych oraz wymagania weterynaryjne, jakie powinno spełniać mleko surowe przeznaczone do produkcji.

Mleko nie może być dopuszczone do konsumpcji, jeśli zawiera ślady antybiotyków w ilości przekraczającej ustalony przepisami poziom. Pomieszczenia do udoju i przechowywania mleka powinny być należycie odizolowane od wszelkich źródeł zanieczyszczeń, takich jak toalety, składy obornika i gnojownicy. Dlatego większe gospodarstwa, trudniące się produkcją mleczną mają większą możliwość zastosowania prawidłowej i sprawnej organizacji pracy, co ma bezpośredni wpływ na jakość surowca.

Podobnie sytuacja wygląda z żywieniem bydła w wielkich gospodarstwach, których automatyzacja pozwala osiągnąć jednakowy poziom dozowanych porcji zbilansowanych pasz w przeciwieństwie do małych gospodarstw, w których karma często urozmaicana jest przez rolników niestandardowymi dodatkami. Różnice w żywieniu bezpośrednio wpływają na skład chemiczny mleka surowego pochodzącego z gospodarstw różniących się wielkością produkcji mleka.

Mleko i sery w ujęciu historycznym

Według źródeł i praktyki najprawdopodobniej pierwszym serem, jaki pojawił się na naszych ziemiach, był twaróg. Mleko przechowywane bez lodówek szybko uległo samoistnej fermentacji dzięki obecności bakterii kwasu mlekowego. Laktoza z przemienienia w kwas mlekowy powoduje koagulację mleka i przemianę w twaróg i serwatkę.

Znaleziska na stanowiskach archeologicznych na Kujawach wskazują, że tamtejsi rolnicy stosowali ceramiczne naczynia sitowate do produkcji serów. Było to ponad 7500 lat temu. Wszystko wskazuje na to, że to nasze ziemie były kolebką serowarstwa. Wiele wieków później pod wpływem doświadczeń południowych ludów pasterskich, pojawiają się w diecie sery podpuszczkowe. A od tego do dzisiejszych polskich serów wysokiej jakości już bliska droga.

Serowarstwo w Europie Środkowej Istnieje wiele wieków i dzięki temu pojawiły się duże różnice technologiczne w ich produkcji. Warto poznać historię polskich produktów nabiałowych i zauważyć różnice między serami korycińskimi, serami górskimi a na przykład wielkopolskim serem smażonym. Dzisiaj dominującą gałęzią krajowego przetwórstwa mleka jest produkcja serów i twarogów. Polska należy do znaczących światowych producentów tego asortymentu.

Jesteśmy 6 producentem serów na świecie po USA, Niemczech, Francji Włoszech i Niderlandach, oraz piątym w Unii Europejskiej z 9% udziałem w unijnej produkcji. Od wejścia Polski do Unii Europejskiej do 2020 roku produkcja serów i twarogów w Polsce zwiększyła się z 582 tys. ton do 960 tys. ton. W strukturze produkcji tej grupy towarowej, dominują sery twarogowe (51% udziału) i sery podpuszczkowe dojrzewające (37%). Natomiast sery topione stanowią 8%, a pozostałe sery 4%.

Nasz kraj jest znaczącym producentem mleka w Unii Europejskiej. Średnio z 8% udziałem w unijnej produkcji od wejścia Polski do Unii Europejskiej rodzima produkcja mleka z roku na rok systematycznie rośnie. W 2020 roku w Polsce wyprodukowano 3,7 miliarda litrów mleka przetworzonego łącznie z mlekiem przerzutowym do dalszej produkcji, czyli o 78% więcej niż w 2004 roku. Polska należy także do czołowych unijnych producentów śmietany, ustępując jedynie Niemcom i Francji.

W ostatnich ośmiu latach produkcja śmietany w Polsce była względnie stabilna i kształtowała się w granicach 350 do 400 000 ton. Mleko płynne i śmietana są drugą grupą towarową ze względu na wysokość przychodu uzyskiwanego z eksportu. Zmiany zachodzące w Polsce od 1909 roku zarówno w skali i strukturze produkcji artykułów mleczarskich, jak i na poziomie cen detalicznych, miały swoje odzwierciedlenie w wielkości spożycia artykułów mleczarskich. Od 2006 roku utrzymuje się wzrostowa tendencja konsumpcji mleka i jego przetworów. Jest ona wynikiem wzrostu podaży artykułów mleczarskich, uatrakcyjnienia oferty asortymentowej, poprawiającej się sytuacji dochodowej ludności, zmiany stylu życia i związanych z tym nawyków żywieniowych oraz podejmowanych działań na rzecz popularyzacji konsumpcji tej grupy produktów.

Podkarpackie Smaki (1)

Produkty mleczne na szlakach kulinarnych. Jaki udział ma mleko w zrównoważonej diecie człowieka [ZDJĘCIA,WIDEO]