Uroczystości rozpoczęły się od koncelebrowanej Mszy świętej w kościele Przemienienia Pańskiego, odprawionej w intencji księdza prałata Z. Peszkowskiego. Pochyliły się przed Jego charyzmatyczną postacią sztandary honorowe organizacji kombatanckich, hufca ZHP „Ziemia Sanocka”, sanockiego oddziału PTTK, szkół, do których uczęszczał i których jest patronem. Przed ołtarzem stanął oryginał płaskorzeźby Matki Bożej Katyńskiej, największy skarb Kapelana Rodzin Katyńskich.

W homilii pięknie o Nim mówił ks. prałat dr Andrzej Skiba, przewodniczący Społecznego Komitetu Uhonorowania ks. Zdzisława Peszkowskiego w Sanoku. Nazwał Go „obywatelem świata”, wielkim kapłanem, znanym, cenionym i szanowanym na całym świecie, dumą Sanoka. – Dzięki popiersiu, będzie nam jeszcze bardziej bliski, będzie przypominał o bezcennej wartości pokoju, będzie wołaniem o pokój, o prawdę i sprawiedliwość, o pojednanie w rodzinach, w społecznościach lokalnych, w kraju i na świecie. Jego życie jest drogowskazem, starajmy się iść tą drogą – mówił. Wspaniałą oprawą Mszy świętej był udział w niej Sanockiej Młodzieżowej Orkiestry Dętej AVANTI, która w tym dniu była na ustach wszystkich uczestników uroczystości.

Radość, satysfakcja i duma!

Z kościoła, w pochodzie, wszyscy udali się na Plac Harcerski, aby uczestniczyć w podniosłym akcie odsłonięcia i poświęcenia popiersia ks. Zdzisława Peszkowskiego. W licznym gronie przybyłych znaleźli się m. in. członkowie stowarzyszenia „Rodziny Katyńskie”, przedstawiciele zarządu Fundacji „Golgota Wschodu”, Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej, członkowie rodziny, krewni i przyjaciele Księdza, duchowieństwa, delegacje Związku Sybiraków, Światowego Związku Armii Krajowej, Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Związku Strzeleckiego „Strzelec”, Hufca ZHP „Ziemia Sanocka”, Związku Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego, Instytutu Pamięci Narodowej, Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych „Karpaty” i Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

Widoczne były zielone mundury leśników reprezentujących Lasy Państwowe, liczną grupę stanowiła młodzież szkolna. Udział w tym podniosłym wydarzeniu wzięli przedstawiciele władz, wśród nich posłowie: Piotr Uruski i Adam Śnieżek oraz senator Alicja Zając. Marszałka województwa reprezentował członek Sejmiku Adam Drozd, zaś wojewodę podkarpackiego – Jolanta Sawicka, wicewojewoda. Nie mogło zabraknąć przedstawicieli władz miasta i powiatu, z przewodniczącym rady miasta Andrzejem Romaniakiem i burmistrzem Tomaszem Matuszewskim oraz starostą Stanisławem Chęciem, obecne były delegacje miast i gmin podsanockich. Licznie przybyli dyrektorzy placówek oświatowych i kulturalnych.

- Miasta i społeczności są piękne i silne dzięki ludziom, którzy poprzez swoją pracę i postawę życiową wzbogacają ich historię. Z Sanokiem wiąże się wiele wybitnych polskich biografii, pośród których życie i dzieło księdza Zdzisława Peszkowskiego zajmują miejsce szczególne. Jest to bowiem postać, która łączy i uczy nas, w jaki sposób mamy poszukiwać dobra i jak wspólnie o nie zabiegać (…) Dziś oddajemy hołd wybitnemu sanoczaninowi, księdzu Zdzisławowi Peszkowskiemu. To bardzo doniosły moment, kiedy mieszkańcy dają świadectwo pamięci krajanowi, który swoim życiem i dziełem nie tylko rozsławił miasto, ale też, w najtrudniejszych momentach historii, bronił wartości, które są podstawą naszej społecznej egzystencji.

- powiedział w swym wystąpieniu burmistrz Tomasz Matuszewski.

W imieniu władz burmistrz dziękował wszystkim tym, dzięki którym Sanok doczekał tej wielkiej chwili. – Wszyscy wiemy, jak wspaniałą i niestrudzoną ambasadorką pamięci o życiu i działalności księdza Zdzisława Peszkowskiego jest pani Krystyna Chowaniec. To jej dzisiaj należą się szczególne podziękowania i najwyższe uznanie. Dziękuję księdzu prałatowi Andrzejowi Skibie, który był przewodniczącym Społecznego Komitetu Uhonorowania ks. Z. Peszkowskiego w Sanoku oraz wszystkim, którzy ten komitet wspierali…

Zaszczytu dokonania odsłonięcia monumentu dostąpili: Anna Rastawicka i Halina Kurpińska z Fundacji „Golgota Wschodu”, Katarzyna Ciemięga – z Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej, poseł Piotr Uruski, wicewojewoda Jolanta Sawicka oraz burmistrz Tomasz Matuszewski. Aktu poświęcenia dokonał ks. dr Andrzej Skiba. A chwilę potem odsłonięty i poświęcony monument utonął w wiązankach kwiatów, składanych przez poszczególne delegacje uczestniczące w tej pięknej uroczystości. Do ich grona, wcześniej już wymienionego, dołączyły osoby reprezentujące: europosłów: Elżbietę Łukacijewską i Bogdana Rzońcę oraz posłów: Joannę Frydrych i Piotra Babinetza.

Popiersie ks. Zdzisława Peszkowskiego zostało wykonane w pracowni Piotra Piszczakiewicza w Podłężu k. Niepołomic, według projektu o. Roberta Kruczka, salezjanina.

Pięknym zakończeniem, w pełni oddającym radość z tego, co się wydarzyło, był pokaz musztry paradnej w wykonaniu Sanockiej Młodzieżowej Orkiestry Dętej AVANTI pod batutą Grzegorza Maliwieckiego. Swym występem podbiła serca uczestników uroczystości.

Jej zwieńczeniem było spotkanie uczestników w Sanockim Domu Kultury. Dzięki filmowi, którego główną postacią jest ksiądz Z.Peszkowski, wrócił do swego ukochanego Sanoka, jak żywy. Opowiadał o nim z miłością, poświęcając wiele uwagi sanockiemu harcerstwu, jakże bliskiemu Jego sercu. Odpowiedzią była harcerska piosenka w wykonaniu duetu: dh. Anna Czubek (wokal) i Jakub Łagodzic (gitara). Pięknie zabrzmiał, tematycznie związany z uroczystością, utwór zaśpiewany przez młodziutką Sarę Niemczyk, laureatkę konkursu „Katyń w pieśni i poezji”.

Oczywiście, nie mogło zabraknąć wspomnień. Do kilkunastu lat współpracy z Księdzem nawiązała Anna Rastawicka. Po raz pierwszy spotkała się z Nim w obecności Prymasa Tysiąclecia Stefana Wyszyńskiego, po raz ostatni 8 października 2007 roku, gdy kończyło się Jego ziemskie życie w klinice w Aninie. – Jakim był? Wspaniałym. Nie było dla Niego rzeczy niemożliwych. Uważał, że jak coś robić, to z pełnym zaangażowaniem, jak w czymś uczestniczyć np. w harcerstwie, to do końca. Całe swoje życie poświęcił Bogu i Ojczyźnie. Jest szczególnym patronem dla młodego pokolenia.

Szczęście spotkania się i kontaktów z księdzem Peszkowskim miała b. dyrektor Lasów Państwowych w Krośnie w latach 1998-2001 Grażyna Zagrobelna. – Poznałam Go w 2001 roku. Na moją prośbę opracował wydawnictwo pt. „Leśnicy w grobach katyńskich”, którą traktuję jako cudowną pamiątkę po Księdzu. Jakiego Go zapamiętam? Jako wspaniałego i niezwykle pogodnego człowieka, który Ziemię Sanocką i rodzinne miasto miał głęboko w sercu. Przez pięćdziesiąt lat nie widział swego ukochanego Sanoka, z którego to powodu bardzo cierpiał. To się mocno dało wyczuć w rozmowach.

Pięknie o wielkości ks. Peszkowskiego napisała w liście wojewoda podkarpacka Ewa Leniart: - Całe swoje życie poświęcił trosce o prawdę historyczną. W prawdzie tej żył, prawdy bronił i prawdy się domagał. Był wielkim autorytetem. Jesteśmy z Niego dumni! Dziś oddajemy Mu hołd, a popiersie umieszczone na Placu Harcerskim Jego imienia, będzie Go nam przypominać!

Potem były podziękowania i souveniry dla wszystkich, którzy wsparli to wielkie dzieło. Dziękowała osobiście Krystyna Chowaniec, w asyście ks. dr. Andrzeja Skiby. A przepięknym upominkiem dla wszystkich uczestników było wysłuchanie oratorium do słów modlitwy autorstwa Zdzisława Peszkowskiego, skomponowane i wykonane przez Marka Dzioka.

Drodzy sanoczanie! Zapamiętajcie ten dzień: 23 sierpnia 2022 roku, 104 rocznica urodzin wielkiego Polaka, sanoczanina ks. prałata Zdzisława Peszkowskiego. Dzień odsłonięcia monumentu z Jego popiersiem. Znakiem czasu można uznać fakt, iż stanął na miejscu pomnika pamięci Żołnierzom Armii Czerwonej poległych w walkach o wyzwolenie Sanoka, zdemontowanego 15 września 2016 r.

Odsłonięcie Pomnika (2)

Ks. Peszkowski powrócił do swojego ukochanego Sanoka [GALERIA]

Popiersie wielkiego sanoczanina na Placu Harcerskim jego imienia