Szkody wyrządzane przez dzikie zwierzęta wciąż stanowią poważny problem dla mieszkańców i rolników na Podkarpaciu. Z danych przekazanych przez Łukasza Lisa, rzecznika prasowego Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie, wynika, że tylko w ostatnich latach odnotowano setki takich zdarzeń, a wypłacone odszkodowania sięgają nawet ponad miliona złotych rocznie.

https://korsokolbuszowskie.pl/wiadomosci/nietypowy-konny-patrol-w-lesie-wspolna-akcja-policji-i-lesnikow-wideo/BaY7Vg9uZpPugD4DN8UN

Setki zgłoszeń każdego roku

Zestawienie obejmujące lata 2020–2025 pokazuje, że liczba zgłaszanych szkód utrzymuje się na wysokim poziomie. W 2020 roku odnotowano 310 zdarzeń, rok później 312, a w 2022 roku już 388. Najwięcej zgłoszeń pojawiło się w 2023 roku – aż 554. W 2024 roku liczba ta spadła do 384, natomiast w 2025 roku ponownie wzrosła do 526.

Najczęściej zgłaszane szkody powodują wilki oraz bobry. W 2025 roku wilki odpowiadały za 183 zdarzenia, a bobry za 126. Sporo szkód wyrządzały także niedźwiedzie – w ubiegłym roku było ich 178. Rzadziej zgłaszane są szkody spowodowane przez rysie czy żubry.

Rosną koszty odszkodowań

Wraz z liczbą szkód rosną także kwoty wypłacanych odszkodowań. W 2020 roku ich łączna wartość wyniosła ponad 506 tys. zł. W kolejnych latach utrzymywała się na podobnym poziomie – około pół miliona złotych.

Prawdziwy wzrost nastąpił jednak w 2023 roku, kiedy suma wypłat przekroczyła 1,3 mln zł. W 2024 roku odszkodowania wyniosły ponad 946 tys. zł, a w 2025 roku ponownie przekroczyły 1,31 mln zł.

Największe koszty generują szkody wyrządzane przez wilki i niedźwiedzie. W 2025 roku wypłaty za szkody spowodowane przez wilki wyniosły blisko 600 tys. zł, natomiast za szkody wyrządzone przez niedźwiedzie prawie 492 tys. zł. W tym samym czasie odszkodowania za szkody powodowane przez bobry przekroczyły 158 tys. zł.

A co z wilkami?

Wilki od kilku lat wzbudzają wśród mieszkańców regionu sporo emocji, jednak w powiecie kolbuszowskim nie powodują obecnie szkód. Jak podkreśla Łukasz Lis, od kilku lat nie odnotowano tu żadnego potwierdzonego przypadku strat spowodowanych przez te drapieżniki.

Ostatnia taka sytuacja miała miejsce w 2021 roku w gminie Cmolas, gdzie wilki zagryzły kilka owiec. Od tamtego czasu nie zgłaszano kolejnych szkód związanych z ich obecnością na tym terenie.

Choć skala problemu w powiecie kolbuszowskim jest niewielka, dane z całego Podkarpacia pokazują, że współistnienie ludzi i chronionych gatunków dzikich zwierząt wciąż stanowi wyzwanie – zarówno dla mieszkańców, jak i dla instytucji odpowiedzialnych za ochronę przyrody.

Procedury bezpieczeństwa: Jak zachować się podczas spotkania z dzikimi zwierzętami?

Spotkanie z dużym ssakiem w lesie lub w pobliżu gospodarstwa wymaga opanowania i znajomości podstawowych mechanizmów behawioralnych zwierząt. Oto zasady postępowania opracowane przez ekspertów od ochrony przyrody.

Wilk: Unikaj roli ofiary

Wilki posiadają naturalny lęk przed człowiekiem, jednak młode osobniki lub zwierzęta przyzwyczajone do obecności ludzi mogą wykazywać nadmierną ciekawość.

Nie uciekaj: Gwałtowny ruch może sprowokować drapieżnika do pogoni.
Zwiększ swój dystans: Wycofuj się powoli, nieustannie obserwując zwierzę. Nie odwracaj się plecami.
Zdominuj przestrzeń: Jeśli wilk nie odchodzi lub przybliża się, unieś ręce wysoko nad głowę i machaj nimi, aby wydawać się większym.
Hałasuj: Krzycz głośno i zdecydowanie w stronę zwierzęcia. Możesz również klaskać w dłonie.

Niedźwiedź: Respektuj granice

Spotkanie z niedźwiedziem jest sytuacją wysokiego ryzyka, zwłaszcza jeśli jest to samica z młodymi lub zwierzę przy padlinie.

Nie nawiązuj kontaktu wzrokowego: Dla niedźwiedzia intensywne patrzenie w oczy jest sygnałem wyzwania i agresji.
Zachowaj spokój: Mów do zwierzęcia niskim, spokojnym głosem. Dzięki temu niedźwiedź zidentyfikuje Cię jako człowieka, a nie potencjalną ofiarę lub konkurenta.
Odchodź tyłem: Rób to bardzo powoli i tylko wtedy, gdy niedźwiedź stoi w miejscu lub porusza się w innym kierunku.
W przypadku szarży: Jeśli niedźwiedź biegnie w Twoją stronę, zazwyczaj jest to tak zwany atak pozorowany. Zachowaj zimną krew i nie uciekaj – niedźwiedź biega znacznie szybciej od człowieka.

Bóbr: Nie lekceważ defensywy

Mimo że bóbr kojarzy się z łagodnym roślinożercą, posiada potężne siekacze i silne terytorializm.

Dystans to podstawa: Nigdy nie próbuj dotykać bobra ani zagradzać mu drogi. Osaczony bóbr może dotkliwie pogryźć, celując w dolne partie nóg.
Zabezpiecz zwierzęta domowe: Psy często stają się ofiarami bobrów podczas spacerów przy brzegach rzek i stawów. Trzymaj czworonoga na smyczy w miejscach bytowania tych gryzoni.
Zejdź z drogi do wody: Jeśli zobaczysz bobra na lądzie, zawsze zostaw mu wolną przestrzeń prowadzącą do lustra wody – to jego jedyna bezpieczna droga ucieczki.

Ważna informacja dla mieszkańców

Wszelkie sytuacje zagrażające życiu lub zdrowiu, a także przypadki nietypowego zachowania drapieżników (np. brak lęku przed ludźmi, podchodzenie pod zabudowania w dzień), należy niezwłocznie zgłaszać do właściwego Urzędu Gminy, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska lub na numer alarmowy 112.

Łukasz Lis (1)

Wilki, niedźwiedzie, bobry. Rekordowe odszkodowania w naszym województwie