Schrony pod parkingami w Krośnie. Beton ustąpi miejsca zieleni, a mieszkańcy zyskają podwójne bezpieczeństwo

Podziemne parkingi ze statusem schronu. Nowatorski projekt krośnianina

Pomysł przeniesienia tradycyjnych parkingów pod ziemię i nadania im ukrytej funkcji ochronnej to efekt pracy dyplomowej Sebastiana Bogusza. Krośnieński architekt i radny osiedla Tysiąclecia obronił swój projekt na Wojskowej Akademii Technicznej (kierunek: Przygotowanie i eksploatacja schronów i ukryć dla ludności). Koncepcja, rozwijana we ścisłej współpracy z władzami miasta, opiera się na niezwykle praktycznej idei podwójnego zastosowania.

Na co dzień żelbetowe konstrukcje mają służyć kierowcom jako podziemne parkingi, a w sytuacjach kryzysowych – błyskawicznie zamieniać się we w pełni wyposażone schrony. Co najważniejsze, uwolniona w ten sposób powierzchnia naziemna, dziś zdominowana przez betonową "betonozę", ma zostać przekształcona w tereny zielone służące relaksowi.

Według analiz przeprowadzonych przez autora projektu, miejskie i spółdzielcze place postojowe w Krośnie kryją w sobie potężny potencjał. Łącznie zidentyfikowano około 50 takich miejsc, które po przebudowie mogłyby zabezpieczyć nawet ponad 17 tysięcy mieszkańców.

Gdzie powstaną pierwsze schrony w Krośnie? Znamy wytypowane lokalizacje

Z kilkudziesięciu przeanalizowanych punktów na mapie miasta, dwa doczekały się już bardzo szczegółowych koncepcji architektoniczno-inżynieryjnych:

• Okolice Regionalnego Centrum Kultur Pogranicza (RCKP): W rejonie ulic Krakowskiej, Kolejowej i Naftowej zaplanowano rozległy podziemny parking, który pełniłby funkcję ukrycia kategorii 1. Inwestycja zagwarantowałaby 1200 miejsc schronienia oraz 86 stanowisk postojowych dla samochodów. Na poziomie zerowym (na dachu obiektu) przywrócona zostałaby zieleń.
• Ulica Powstańców Warszawskich: Druga z przygotowanych lokalizacji zakłada stworzenie obiektu mieszczącego 600 osób w strefie ochronnej oraz 44 miejsca parkingowe. Podobnie jak w przypadku RCKP, na powierzchni zaprojektowano ogólnodostępny teren zielony.

Projekt nie zamyka się jednak na tych dwóch punktach. Trwają już rozmowy m.in. z Krośnieńską Spółdzielnią Mieszkaniową na temat kolejnych inwestycji. Pod lupą analityków znalazło się chociażby popularne osiedle Traugutta.

Kto za to zapłaci? Hybrydowy model finansowania i nowe przepisy

Realizacja tak potężnych inwestycji infrastrukturalnych wymaga solidnego montażu finansowego. Z pomocą przychodzą tu założenia nowej ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, nakładające na gminy obowiązek zapewnienia miejsc zbiorowej ochrony dla 50% mieszkańców (z czego 25% musi znajdować się w specjalistycznych budowlach ochronnych).

Projekt Sebastiana Bogusza zakłada racjonalne partnerstwo publiczno-prywatne. Część komercyjna, czyli sam parking, miałaby zostać sfinansowana z udziałem prywatnego inwestora (który następnie czerpałby zyski ze sprzedaży lub wynajmu miejsc kierowcom). Z kolei specyficzne koszty wynikające z nadania budynkowi funkcji ochronnej (wzmocnienie konstrukcji, dedykowane systemy wentylacji i wyposażenie) mogłyby być aż w 100 procentach pokryte ze środków państwowych w ramach Programu Ochrony Ludności.

Krosno jako wzór dla reszty kraju? Inwestorzy już pytają

Koncepcja wielofunkcyjnych schronów podziemnych zyskała już rozgłos na szczeblu centralnym – krośnieńskie rozwiązanie zostało zaprezentowane w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) jako potencjalny model wzorcowy, który w przyszłości może ułatwić planowanie podobnych obiektów w innych miastach Polski.

Jak zaznacza autor projektu, wstępne zainteresowanie wyrażają również firmy budowlane, co otwiera drogę do realizacji obiektu pilotażowego w Krośnie. Ostatecznych decyzji o wbiciu pierwszej łopaty jeszcze nie ma, jednak w internecie uruchomiono już stronę kampanii Park&Protect. Mieszkańcy mogą na niej nie tylko zapoznać się z parametrami architektonicznymi, ale też wyrazić chęć najmu lub zakupu miejsca postojowego w projektowanych lokalizacjach. Pozytywny odzew społeczny ma być kluczowym argumentem w twardych negocjacjach z potencjalnymi inwestorami komercyjnymi.