Czym jest gastroskopia i dlaczego jest tak ważna?
Gastroskopia to badanie endoskopowe, które umożliwia lekarzowi bezpośredni wgląd do wnętrza przełyku, żołądka i dwunastnicy. Dzięki cienkiemu, giętkiemu endoskopowi z kamerą, możliwe jest dokładne obejrzenie błony śluzowej, wykrycie stanów zapalnych, nadżerek, owrzodzeń, polipów czy zmian nowotworowych. Badanie pozwala także na pobranie wycinków do badania histopatologicznego, co ma kluczowe znaczenie w precyzyjnej diagnostyce.
Nowoczesne metody badania przełyku i żołądka – większy komfort dla pacjenta
Jednym z największych postępów w gastroskopii jest możliwość wykonania badania w znieczuleniu miejscowym lub krótkotrwałym znieczuleniu dożylnym (tzw. sedacji). Dzięki temu pacjent nie odczuwa bólu ani silnego dyskomfortu, a samo badanie staje się znacznie mniej stresujące. Dodatkowo nowoczesne endoskopy są cieńsze, bardziej elastyczne i wyposażone w kamery o wysokiej rozdzielczości, co zwiększa dokładność badania i przyspiesza przebieg procedury.
Jak przebiega gastroskopia ze znieczuleniem?
Przed rozpoczęciem badania gardło pacjenta zostaje znieczulone specjalnym preparatem z lidokainą, co zmniejsza odruch wymiotny i poprawia komfort procedury. Następnie do ust zakładany jest jednorazowy ustnik, który chroni zęby i aparat endoskopowy. Badanie wykonuje się w pozycji leżącej na lewym boku.
Lekarz delikatnie wprowadza cienki, elastyczny gastroskop przez jamę ustną, przechodząc przez gardło do przełyku, a następnie do żołądka i dwunastnicy. W trakcie badania pacjent powinien spokojnie i regularnie oddychać przez nos, a także nie połykać śliny, która swobodnie spływa do specjalnego pojemnika. Obraz z wnętrza przewodu pokarmowego wyświetlany jest na monitorze, co pozwala lekarzowi dokładnie ocenić błonę śluzową i, jeśli zachodzi taka potrzeba, pobrać niezbędne wycinki do dalszych badań diagnostycznych. Cała procedura trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut.
Jak wygląda gastroskopia w analgosedacji?
Analgosedacja to nowoczesna metoda zwiększająca komfort gastroskopii, polegająca na dożylnym podaniu leków uspokajających i przeciwbólowych. W trakcie badania pacjent znajduje się w stanie płytkiego snu, oddycha samodzielnie (zwykle z dodatkowym tlenem) i nie odczuwa bólu ani dyskomfortu. Po zakończeniu procedury większość osób nie pamięta jej przebiegu, co znacząco zmniejsza stres związany z badaniem. Analgosedacja jest szczególnie polecana osobom z silnym lękiem przed gastroskopią, nasilonym odruchem wymiotnym lub wcześniejszymi trudnymi doświadczeniami z badaniami endoskopowymi.
Kiedy warto wykonać gastroskopię?
Gastroskopia zalecana jest nie tylko w przypadku nasilonych dolegliwości, ale również wtedy, gdy objawy są przewlekłe lub niejednoznaczne. Wskazaniami do badania są m.in. długotrwała zgaga, ból w nadbrzuszu, trudności w połykaniu, nudności, wymioty, niedokrwistość, utrata masy ciała czy krwawienia z przewodu pokarmowego. Badanie wykonuje się także u osób z chorobą wrzodową, zakażeniem Helicobacter pylori, a także w ramach kontroli po leczeniu zmian żołądka i przełyku.
Jak często należy wykonywać gastroskopię?
Gastroskopia nie jest badaniem rutynowym wykonywanym u każdej osoby co roku, lecz procedurą wykonywaną według wskazań lekarza. U osób bez objawów i czynników ryzyka zwykle wykonuje się ją tylko wtedy, gdy pojawią się niepokojące dolegliwości. U pacjentów z chorobami przewlekłymi przewodu pokarmowego, zmianami przednowotworowymi lub obciążeniem rodzinnym badanie może być powtarzane co kilka lat, zgodnie z zaleceniami specjalisty.
Źródła:
-
Wiercińska M., Gastroskopia: wskazania, przygotowanie i przebieg badania, mp.pl [dostęp: 16.01.2026]
-
Jakubowski A, Kamiński MF, Müllner K, Tulassay Z, Reguła J. Stosowanie analgosedacji do endoskopii w Polsce. Postępy Nauk Medycznych. 2009;2:88–98.
