Polska wzmacnia obronność. MON wskazuje na armię, przemysł i obywateli

Władysław Kosiniak-Kamysz o miejscu Polski w systemie bezpieczeństwa

Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu wiceprezes Rady Ministrów Władysław Kosiniak-Kamysz mówił o współczesnej architekturze bezpieczeństwa. Podkreślił, że Polska ma dziś być podmiotem, a nie przedmiotem w debacie o bezpieczeństwie. Jak wskazał, przez lata kraj był postrzegany jako państwo, które musi nadrabiać dystans wobec sojuszników. Dodał, że obecnie w obszarze bezpieczeństwa to inni mają równać do Polski pod względem wydatków, strategii i zaangażowania państwa oraz obywateli.

"- Rozpoczynam od debaty na temat architektury bezpieczeństwa, współczesnej architektury bezpieczeństwa, w której Polska jest podmiotem, a nie przedmiotem. Przez lata aspirowaliśmy do bycia częścią zjednoczonej Europy i Sojuszu Północnoatlantyckiego. Gdy weszliśmy do organizacji międzynarodowych, to byliśmy najpierw postrzegani jako ci, którzy muszą gonić, ciągle osiągać jakieś poziomy, żeby dorównywać. Dzisiaj w dziedzinie bezpieczeństwa to inni muszą równać do nas: pod względem wydatków, pod względem strategii, pod względem zaangażowania całego państwa i wszystkich obywateli, również pod względem przyzwolenia obywateli na najwyższe w historii wydatki na zbrojenia - powiedział podczas Forum Ekonomicznego wiceprezes Rady Ministrów W. Kosiniak-Kamysz."

10 września bieżącego roku w Karpaczu wicepremier i minister obrony narodowej uczestniczył w XXXV Forum Ekonomicznym „Architektura nowego porządku - stabilność w czasach zmian”. W trakcie sesji plenarnej mówił o kondycji polskiej armii, finansowaniu obronności i kierunkach rozwoju systemu bezpieczeństwa. W programie wydarzenia znalazły się też rozmowy poświęcone gospodarce, kryzysom i bezpieczeństwu. Organizatorzy przedstawiali również rozwiązania oraz idee związane z tymi obszarami.

MON o armii, finansowaniu i rozwoju przemysłu zbrojeniowego

Szef MON przekazał, że Polska buduje dziś największą armię wśród państw Unii Europejskiej. Według przywołanych przez niego danych chodzi o 221 tysięcy żołnierzy pod bronią oraz przygotowywanie rezerwy wysokiej gotowości. Jak zaznaczył, daje to Polsce trzecią armię w NATO pod względem liczby żołnierzy, po Stanach Zjednoczonych i Turcji. Wypowiedź dotyczyła też rosnących zdolności operacyjnych.

- Polska buduje dzisiaj największą armię spośród państw Unii Europejskiej. Już dzisiaj pod względem liczebności - ostatnie dane mówią o 221 tysiącach żołnierzy pod bronią, o przygotowywaniu rezerwy wysokiej gotowości - stanowi to trzecią armię w NATO pod względem liczby żołnierzy, zaraz po Stanach Zjednoczonych i Turcji. Pod względem zdolności operacyjnych każdy dzień przynosi nowe możliwości. (…) W sumie mamy około 20 miliardów wsparcia ze strony Stanów Zjednoczonych: gwarancji kredytowych lub kredytu. Ze strony Unii Europejskiej to są 44 miliardy euro, absolutny rekord. Polska wygrała w tej konkurencji. (…) Polska – z państwa, które kupowało z różnych półek na całym świecie w ostatnich kilkunastu miesiącach, szczególnie przez mechanizm SAFE, budując architekturę bezpieczeństwa i własnego, Europy i świata – stała się państwem, które jest dzisiaj na bardzo ważnej mapie przemysłu zbrojeniowego. Z tego, który tylko kupował, stajemy się tym państwem, które produkuje. I nikt do nas nie może przyjść – bardzo jasno to mówiliśmy podczas salonu przemysłu obronnego w Kielcach, który trwa dzisiaj, największego, historycznego, globalnego, nieregionalnego: przychodzicie do nas, przychodzą zagraniczne firmy, macie jeden warunek na wstępie do spełnienia: musicie w Polsce inwestować, musicie tworzyć razem z naszymi firmami polskimi spółki joint venture. Bez tego po prostu nie będziemy u was kupować

W tej samej wypowiedzi wicepremier odniósł się do źródeł finansowania. Mówił o około 20 miliardach wsparcia ze strony Stanów Zjednoczonych w formie gwarancji kredytowych lub kredytu oraz o 44 miliardach euro ze strony Unii Europejskiej. Zaznaczył też zmianę pozycji Polski na rynku zbrojeniowym. Według niego kraj przechodzi od roli nabywcy uzbrojenia do państwa, które stawia na produkcję i oczekuje inwestycji zagranicznych firm w Polsce oraz tworzenia spółek joint venture z polskimi podmiotami.

Obrona cywilna, drony i zagrożenia hybrydowe

Podczas sesji plenarnej szef MON podkreślał, że bezpieczeństwo państwa nie powinno opierać się wyłącznie na armii i instytucjach. Wskazał na znaczenie obrony cywilnej, ochrony ludności i szkoleń przygotowujących społeczeństwo do sytuacji kryzysowych. Mówił również o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności oraz o 23 miliardach przeznaczonych z KPO na obronność. Zwrócił się też do obecnych na forum samorządowców, dziękując za inwestycje w szkolenia i system ochrony ludności.

- Państwo, gdy jest zaatakowane, broni się siłą wszystkich, nie tylko instytucji i armii, ale każdego z nas. Dlatego budowa obrony cywilnej, Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności – 23 miliardy przeznaczone z KPO na obronność – i tu Europa znów pokazuje: Polska jest numerem jeden, żadne inne państwo na coś takiego się nie zdecydowało. (…) Cieszę się, bo jest dużo samorządowców. (…) Dziękuję za każdą inwestycję: przeszkolenie, obronę cywilną, ochronę ludności, szkolenia dla wszystkich tych, którzy chcą się szkolić i tego wsparcia potrzebują – a powinniśmy się przecież szkolić wszyscy

Wicepremier mówił też o rozwoju technologii bezzałogowych. Jak wskazano, system dronowy ma opierać się nie tylko na spółkach państwowych, ale też na przemyśle prywatnym, startupach i inicjatywach żołnierzy. W tym kontekście wymienił Ośrodek Systemów Autonomicznych, centrum DIANA na AGH w Krakowie, Polską Grupę Zbrojeniową, laboratoria dronowe i 25 Brygadę Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego. Odniósł się także do klas dronowych w szkołach i do prezentacji nowych konstrukcji firmy WB Electronics podczas MSPO w Kielcach.

- Ośrodek Systemów Autonomicznych, który ściąga różnego rodzaju nowe, innowacyjne doświadczenia, centrum DIANA na AGH w Krakowie, które bada startupy. Do tego cała rola Polskiej Grupy Zbrojeniowej, której poleciłem otwarcie się na przemysł prywatny i kooperantów prywatnych. My większość dronów dla armii kupujemy z przemysłu prywatnego, bo PGZ ma niewielkie portfolio akurat w dronach. Tak naprawdę opieramy swoje zakupy, te krajowe, na firmach albo na produkcji, którą robią żołnierze, bo też powstały laboratoria dronowe. Tutaj 25 Brygada Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego jest najlepszym przykładem takiego fajnego laboratorium. Klasy dronowe w szkołach, w oddziałach przygotowania wojskowego. Firma WB Electronics - byłem przedwczoraj na MSPO w Kielcach, Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego – kolejne trzy nowe drony pokazane. W ramach SAFE-u zakontraktowano masę dronów do ochrony Tarczy Wschód, do budowy Tarczy Wschód: zarówno FlyEye, Warmate'y, Gladiusy

Minister obrony narodowej zwrócił uwagę również na zagrożenia wykraczające poza tradycyjne działania militarne. Wskazywał na sytuację na Bałtyku, działania sabotażowe, zakłócenia GPS i dezinformację. Podkreślił, że po przystąpieniu Szwecji i Finlandii do NATO Bałtyk stał się jednym z kluczowych akwenów. W jego ocenie odporność państwa zależy także od świadomości i zaangażowania społeczeństwa.

- Od momentu przystąpienia Szwecji i Finlandii do Sojuszu Północnoatlantyckiego Bałtyk stał się jednym z kluczowych akwenów. Widzimy to, co się dzieje (…) przechwycenia kolejnych rosyjskich samolotów rozpoznawczych nad Bałtykiem, zakłócenia GPS-u, przecięte kable - to wszystko jest elementem wojny skierowanej już dzisiaj przeciwko bezpieczeństwu również Polski. Fake news, kłamstwa, nieprawdziwy film, fałszywy film, który ktoś wypuści. (…) Nasi adwersarze nie będą ustawać. Będą rozwijać te zdolności i na Bałtyku, i w przestrzeni cyber, i w każdej innej domenie. Jakie są gwarancje naszego bezpieczeństwa? Zacznę od tej najważniejszej, jak patrzę na was tutaj zgromadzonych w Karpaczu: to my jesteśmy największą gwarancją bezpieczeństwa dla naszej ojczyzny, dla nas samych, dla Europy. Nie ma silnego państwa bez silnego społeczeństwa. Nie ma takiej armii, takiego sojuszu, który obroni kraj, jeżeli społeczeństwo się nie angażuje i nie jest świadome swojej roli. Ta rola jest inna w momencie pokoju, ta rola jest inna w dzisiejszym świecie, gdzie w internecie toczy się duża część naszego życia, ta rola jest inna, gdy wybucha konflikt zbrojny. Ale w każdym etapie, w takich czasach przedwojennych, w których dzisiaj żyjemy, rola społeczeństwa jest absolutnie numerem jeden

Spotkanie z Czarnogórą i prezentacja raportu o łańcuchach dostaw

W trakcie Forum Ekonomicznego w Karpaczu wicepremier spotkał się z Filipem Ivanoviciem, wicepremierem Czarnogóry do spraw zagranicznych i europejskich. Rozmowa dotyczyła bezpieczeństwa i obronności oraz możliwości dalszego zacieśniania współpracy między Polską a Czarnogórą. Omówiono sytuację bezpieczeństwa w regionie, wyzwania dla państw NATO i znaczenie wzmacniania wschodniej flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego. Poruszono też kwestie współpracy wojskowej, wymiany doświadczeń i budowania odporności na współczesne zagrożenia.

Podczas uroczystości z udziałem wiceprezesa Rady Ministrów zaprezentowano również raport „Bezpieczeństwo łańcuchów dostaw w polskim przemyśle obronnym w czasie pokoju”. Dokument przygotowano we współpracy sześciu ośrodków akademickich: Wojskowej Akademii Technicznej, Szkoły Głównej Handlowej, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Politechniki Krakowskiej oraz Akademii Górniczo-Hutniczej. Prace prowadzono we współdziałaniu z Ministerstwem Obrony Narodowej, Ministerstwem Aktywów Państwowych, Ministerstwem Rozwoju i Technologii oraz partnerem instytucjonalnym, koncernem Orlen.

Jak podano, opracowanie powstało wyłącznie na podstawie jawnych źródeł i ma charakter systemowy. Zawiera zestaw strategicznych rekomendacji dla administracji państwowej, sił zbrojnych i podmiotów przemysłowych. Celem dokumentu jest wzmocnienie odporności i zdolności adaptacyjnych łańcuchów zaopatrzenia polskiego sektora obronnego. Raport został oficjalnie przedstawiony podczas wydarzenia w Karpaczu.