Zasiłek opiekuńczy dla przedsiębiorców. ZUS przypomina o limitach

Kto może dostać zasiłek opiekuńczy

ZUS przypomina, że ubezpieczenie chorobowe daje prawo nie tylko do zasiłku chorobowego, ale także do świadczeń związanych z opieką nad bliskimi. Chodzi między innymi o opiekę nad chorym dzieckiem, małżonkiem, rodzicem, rodzeństwem czy teściową. W takich sytuacjach ubezpieczony może otrzymać zasiłek opiekuńczy za czas sprawowania opieki.

Podstawowym warunkiem jest podleganie ubezpieczeniu chorobowemu. Dla osób zatrudnionych na umowę o pracę ma ono charakter obowiązkowy. Przy umowie zlecenia, innej umowie agencyjnej i działalności gospodarczej ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Samo prowadzenie firmy nie wyklucza więc prawa do świadczenia.

Jak informuje Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podkarpackim, przedsiębiorca może otrzymać zasiłek opiekuńczy, jeśli podlega ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia pozostałe warunki przewidziane w przepisach. Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą więc korzystać z tego wsparcia na zasadach wynikających z ustawy.

Jakie limity obowiązują przy opiece nad dzieckiem

Zasiłek opiekuńczy przysługuje maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym, gdy opieka dotyczy chorego dziecka do ukończenia 14. roku życia. Taki sam roczny limit dotyczy także opieki nad zdrowym dzieckiem do ukończenia 8 lat w szczególnych przypadkach określonych w przepisach. Przykładem jest nieprzewidziane zamknięcie żłobka lub przedszkola, do którego uczęszcza dziecko.

Prawo do świadczenia przysługuje zarówno matce, jak i ojcu. Za ten sam okres zasiłek może jednak otrzymać tylko jedno z rodziców, czyli to, które złoży wniosek o wypłatę. Co do zasady świadczenie przysługuje wtedy, gdy nie ma innych członków rodziny mogących zapewnić opiekę. Wyjątek dotyczy opieki nad chorym dzieckiem do 2. roku życia.

Przepisy przewidują też szczególne rozwiązanie dla ojca dziecka. Jeśli ubezpieczona matka przed upływem 8 tygodni po porodzie przebywa w szpitalu lub innym zakładzie leczniczym z powodu stanu zdrowia uniemożliwiającego jej osobistą opiekę nad dzieckiem, legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji albo porzuciła dziecko, ubezpieczony ojciec może otrzymać dodatkowy zasiłek opiekuńczy do 8 tygodni. Warunkiem jest przerwanie zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej w celu osobistej opieki nad dzieckiem.

Kiedy obowiązuje limit 30 dni i 14 dni

Z zasiłku opiekuńczego do 30 dni w roku kalendarzowym można skorzystać przy opiece nad dzieckiem z niepełnosprawnością, które ukończyło 8 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat. Dotyczy to sytuacji, gdy potrzeba opieki wynika z porodu, choroby albo pobytu w szpitalu małżonka lub rodzica dziecka, który stale się nim opiekuje. Ten sam limit obejmuje również opiekę nad chorym dzieckiem z niepełnosprawnością po ukończeniu 14 lat i przed ukończeniem 18 lat.

Trzydziestodniowy limit przysługuje wtedy, gdy dziecko ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, a także stałego współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji. ZUS zaznacza, że limit 30 dni obowiązuje również wtedy, gdy w rodzinie jest więcej niż jedno dziecko z niepełnosprawnością w wieku od 8 lub 14 do 18 lat, zależnie od sytuacji wskazanej w przepisach.

Jeśli opieka jest potrzebna nad chorym dzieckiem powyżej 14. roku życia, które nie ma niepełnosprawności, albo nad innym chorym członkiem rodziny, zasiłek przysługuje maksymalnie przez 14 dni w roku kalendarzowym. Do tej grupy należą między innymi małżonek, rodzice, wnuki, rodzeństwo, teściowie i dziadkowie.

Zasiłek opiekuńczy bez okresu wyczekiwania

Prawo do zasiłku opiekuńczego nie zależy od długości podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Jak wyjaśnia rzecznik ZUS, świadczenie przysługuje niezależnie od okresu ubezpieczenia. To oznacza, że rodzic może ubiegać się o wsparcie także wtedy, gdy dziecko zachoruje krótko po rozpoczęciu pracy lub objęciu ubezpieczeniem.

Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. Jeśli natomiast opieka dotyczy wyłącznie dzieci z niepełnosprawnością i innych chorych członków rodziny, łączny limit wynosi 30 dni w roku kalendarzowym.

Jak złożyć wniosek do ZUS

Aby otrzymać świadczenie, trzeba złożyć odpowiedni wniosek. W zależności od sytuacji może być konieczne także dołączenie zaświadczenia lekarskiego oraz innych dokumentów potwierdzających prawo do zasiłku. ZUS podkreśla, że świadczenie nie jest przyznawane automatycznie, dlatego samo spełnienie warunków nie wystarcza bez dopełnienia formalności.

Wniosek można złożyć między innymi za pośrednictwem portalu eZUS. Dodatkowe informacje o zasadach przyznawania zasiłków są dostępne w materiałach publikowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dla przedsiębiorców, zleceniobiorców i innych osób objętych dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym to przypomnienie, że ochrona obejmuje także konieczność opieki nad najbliższymi.

Zasiłek opiekuńczy pozostaje elementem systemu wsparcia dla ubezpieczonych, w tym osób prowadzących własną działalność. W praktyce znaczenie mają jednak nie tylko same uprawnienia, ale też znajomość limitów, warunków i terminowe złożenie wniosku. To one decydują o możliwości skorzystania ze świadczenia.