Święto Dymu to wydarzenie będące hołdem dla smolarzy, węglarzy i ludzi lasu, którzy przez dekady kształtowali specyfikę Bieszczadów. Organizatorzy z Fundacji „Ramię w Ramię nad Osławą” przygotowali na pierwszy weekend lipca gęsty od atrakcji program, łączący regionalne rzemiosło, edukację historyczną oraz rozrywkę dla całych rodzin.
Sercem festiwalu jest mielerz. Poznaj tajemnice bieszczadzkiego "czarnego złota"
Głównym celem wydarzenia jest przybliżenie uczestnikom zjawiskowego procesu powstawania węgla drzewnego, jego pochodnych oraz różnorodnego wykorzystania w dawnych i obecnych czasach.
Festiwal rozpocznie się z przytupem w piątek (3 lipca) o godzinie 10:00, kiedy to uruchomiona zostanie retorta. O zachodzących procesach chemicznych i bieszczadzkich tradycjach opowie przewodnik Bartosz Ignacy Wrona. Punktem kulminacyjnym tego dnia będzie zaplanowane na godzinę 16:00 rozpalenie tradycyjnego mielerza. Nad prawidłowym i bezpiecznym przebiegiem tego trudnego procesu czuwać będą doświadczeni mistrzowie: Marcin Sikora oraz Paweł Łabaj.
To jednak nie wszystko z węglowych atrakcji. W harmonogramie przewidziano również spotkania i integrację przedstawicieli branży węgla drzewnego oraz węglarzy. Odwiedzający będą mogli również wziąć udział w kreatywnych warsztatach malowania węglem drzewnym.
Podróż do średniowiecza i okiełznany żywioł ognia
Weekendowe Święto Dymu to prawdziwa gratka dla pasjonatów historii i archeologii doświadczalnej. Przez całą sobotę i niedzielę na terenie ekomuzeum eksperci z cenionych instytucji będą prowadzili otwarte pokazy dawnych rzemiosł:
- Średniowieczne hutnictwo żelaza i kowalstwo – zaprezentuje dr Maciej Tomaszczyk ze Stowarzyszenia Polskich Artystów Kowali.
- Średniowieczne hutnictwo szkła – tajniki tego fachu zdradzi Katarzyna Ampt z Muzeum Narodowego w Warszawie.
- Dziegciarstwo i potażnictwo – dawne techniki pokaże Piotr Kasprzyk z Muzeum Archeologicznego w Biskupinie.
Wieczory zdominują z kolei niezwykle emocjonujące widowiska. W piątek o 19:00 wystąpi grupa Nestinari Polska z pokazem chodzenia po rozżarzonych węglach, w którym najodważniejsi widzowie będą mogli wziąć czynny udział. W sobotę między godziną 20:00 a 21:00 niebo nad Radoszycami rozświetli profesjonalny „fire show” w wykonaniu formacji Full Moon's Flames.
Koncerty, wystawy i strefa darmowych atrakcji dla rodzin
Organizatorzy zadbali o to, by Święto Dymu było przestrzenią doskonałą do wypoczynku dla każdego. W sobotę i niedzielę (w godz. 11:00-17:00) na najmłodszych i ich rodziców czekać będzie strefa wielkoformatowych gier drewnianych Ziqua Fun. W niedzielę o 15:00 będzie można również podziwiać imponujący pokaz tradycyjnej zrywki konnej drewna.
Klimat imprezy uzupełni muzyka na żywo. W piątkowy wieczór przy ognisku zaśpiewa Monika Jastrząb, w sobotnie popołudnie (13:00-15:00) zagra Duet Lewandowski & Krupa, a w niedzielę na scenie pojawi się Piotr Michna. Ważnym, leśnym akcentem będzie niedzielny występ (godz. 14:30) sygnalistów z Technikum Leśnego w Lesku.
Dla osób pragnących zgłębić bieszczadzką kulturę przygotowano serię spotkań i prelekcji. W sobotę ok. 15:00 prof. dr hab. Ewa Kocój z Instytutu Kultury UJ wygłosi wykład o roli ognia i węgla w wierzeniach. W niedzielę o 15:30 leśnik Edward Marszałek będzie promował swoje książki, m.in. „Historie batem pisane” oraz „Bieszczady Wypalone”.
Przez całe trzy dni na uczestników czekać będą także stoiska lokalnych rzemieślników, wystawa narzędzi leśnictwa oraz wyjątkowe ekspozycje fotograficzne:
- „Ludzie Dymu” (autor: P. Malarczyk).
- „Bieszczady w czerni, bieli i dymie” (autor: Ł. Kozłowski).
- „Węglarze, smolarze, wypały – przemijanie” (autorzy: M.T. Saidler-Kumor i Michał Kumor).
Ważne informacje organizacyjne – dojazd i noclegi
Wydarzenie odbędzie się w Ekomuzeum Węgla Drzewnego „Na wypale” zlokalizowanym w Radoszycach (Gmina Komańcza). Honorowy patronat nad imprezą objęła Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie, a głównym partnerem jest GOK Komańcza.
Pierwszy dzień festiwalu dofinansowano ze środków Starostwa Powiatowego w Sanoku kwotą 6 500 zł, natomiast weekendowy program wsparł budżet Województwa Podkarpackiego w ramach konkursu Mecenat Kulturalny 2026 w kwocie 36 000 zł.
Dla osób planujących dłuższy pobyt w Bieszczadach organizatorzy udostępnili na miejscu specjalną przestrzeń pod namioty oraz dla kamperów. Wstęp na całe wydarzenie jest darmowy.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.